Tüketici hukuku, herhangi bir alım satım, sigorta hukuku veya sözleşme hukuku işlemlerinde tüketicinin haklarının korunduğu en önemli hukuk dalıdır. Tüketiciler bu hukuk sayesinde haklarının farkına varmakta ve haklarını sonuna kadar savunabilmektedir.
Tüketici hukuku, tüketici hakları konusunda düzenlemeler yapan bir hukuk dalıdır. Tüketici hukukunun düzenlemeleri arasında, tüketicinin haklarının ihlal edildiği veya eksik verildiği tüm konular ve bu durumlarda uygulanacak usuller bulunmaktadır.
Tüketici hukukunun kapsamı, genel olarak tüketici hakları ile ilgili tüm konulardır.
Tüketici hukukunun kapsamı, tüketiciyi koruma kanununda şu şekilde belirtilmiştir;
Tüketicinin sağlık ve güvenliğini korumak
Ekonomik çıkarlarını korumak
Zararlarını tazmin etmek
Çevresel tehlikelerden korumak
Tüketicinin bilinçlenmesini ve aydınlanmasını sağlamak
Tüketici hukuku, tüketicinin satın aldığı ürün ve hizmetlerle ilgili oluşacak tüm uyuşmazlıkların çözüm yollarını da kapsamaktadır. Bu kapsamda; tüketiciye ve satıcıya düşen görevler, alım satım sözleşmeleri, taksitli satış ve tüketici kredileri gibi birçok konu, tüketici hukukunun kapsamına girmektedir.
Tüketici hakem heyetleri, her yıl belirlenen bir parasal sınırın altındaki uyuşmazlıkları çözmekle görevlidir. Bu sınırın üstündeki durumlarda ise tüketici mahkemesi devreye girmektedir.
Söz konusu uyuşmazlıklardan dolayı açılacak tüketici davaları, tüketicin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine açılabilmektedir. Tüketiciler, bu davaları açmak için harç ödemezler ve davayı kaybetseler dahi vekalet ücreti ile bilirkişi ücretinden muaf tutulurlar.
Tüketicinin korunması hakkındaki kanun, tüketici mahkemesi görev alanına giren davaları belirtmiştir.
Bu davalar şu şekilde sıralanmaktadır;
Tüketici hakem heyetlerinin görev kapsamlarına giren uyuşmazlıklar
Tüketici hakem heyetlerinin kararlarına yapılan itiraz davaları
Kanunun 73 ve 74’üncü maddelerinde belirtilen tüketici davaları
Bunların yanı sıra, tüketici haklarının ihlal edildiği tüm konular, tüketici hakları mahkemesi kapsamına girmektedir.
Tüketicilerin özellikle tüketici hakem heyetinin vermiş olduğu kararlarla ilgili açacakları davalarda, hukuki destek almaları faydalı olmaktadır. Bu nedenle, tüketici avukatı İstanbul başlıklı aramalarda seçilecek avukatların, tüketici hukuku konusunda tecrübeli olması gerekmektedir.
Tüketici mahkemesinin görevleri; tüketicinin haklarının ihlal edildiği konuların ve tüketici hakem heyetlerinin parasal sınır olarak üstünde olan uyuşmazlıkların çözülmesidir. Mahkemenin görev alanına ayrıca; eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet ve bankacılık ile alım satım sözleşmeleri de girmektedir. Tüketici mahkemelerinde görülen çoğu tüketici hukuku davası, delillerin toplanması ve ispatı gibi konuları gerektirdiğinden, hukuki destek alınmasını gerektirebilmektedir.
Tüketici mahkemesine açılan birçok tüketici hukuku davası hakkında, konu iyi bilinmediğinden dolayı görevsizlik kararı ile karşılaşılmaktadır. Tüketici mahkemesi, konunun kendi görev alanına girmediğini tespit ettiğinde, görevsizlik kararı vererek mahkemeyi sonuçlandırır. Tüketici mahkemesi, dava dosyasını ilgili mahkemeye göndermez, bu nedenle de davacı iki hafta içinde mahkemeden dava dosyasını ilgili mahkemeye göndermesi için başvurmalıdır.
Tüketiciler öncelikle tüketici hakem heyetine başvuru yapmalıdır. Hakem heyetinin kararına karşı ise 15 gün içinde itiraz için tüketici mahkemesine dava açabilmektedirler.
Tüketici mahkemelerinin baktığı tüketici davaları oldukça fazla başlıkta gerçekleşmektedir.
Bu davalardan bazıları şu şekilde sıralanmaktadır;
Ayıplı hizmet ya da ayıplı mal gibi konulardan kaynaklanan davalar
Abonelik sözleşmelerinden kaynaklanan davalar
Paket tur ve tatil sözleşmelerinden kaynaklanan davalar
Sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan davalar
Kredi ve kredi kartlarından kaynaklanan davalar
Tapu ile ilgili davalar
Promosyon başlıklı davalar
Tüketici mahkemeleri bu davalara bakmadan önce, arabuluculuk müessesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle hukuki destek almak için yapılan tüketici avukatı İstanbul aramalarında, bu konunun da göz önünde bulundurulması faydalı olacaktır.
Tüketicinin korunması hakkındaki kanun gereğince, il ve bazı ilçe merkezlerinde en az bir adet tüketici hakem heyeti oluşturma zorunluluğu bulunmaktadır. Bu heyetin başkanlığını ilin ticaret müdürü yürütmektedir. İlçedeki heyeti kaymakam ya da görevlendirilecek bu konuda uzman bir memur yürütmektedir.
Heyetin diğer üyeleri ise şu şekilde sıralanmaktadır;
Belediye başkanlığınca görevlendirilen bir üye
Baro mensupları arasından görevlendirilen bir üye
Ticaret ve sanayi odasından görevlendirilen bir üye (satıcının tacir olması durumunda)
Tüketici örgütleri tarafından görevlendirilen bir üye
Konunun uzmanı olan dört üye ve bir başkandan oluşan tüketici hakem heyeti, beş kişiden oluşmaktadır. Söz konusu üyeler sağlanamazsa, bu üyelerin yerine devlet memurları da görevlendirilebilmektedir. Tüketici hakem heyetinin görevi, tüketici işlemlerinden ya da tüketiciye yapılmış olan uygulamalardan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözülmesidir.
Tüketici hakem heyetlerine başvuru, şahsen veya vekil tayin edilen avukat tarafından posta yolu, elden ya da e-Devlet üzerinden yapılabilmektedir. Heyete yapılacak sözlü başvurular kabul edilmemektedir. Başvuru dilekçesi ile birlikte varsa deliller de heyete teslim edilmelidir. Tüketici hakem heyetinin yetkisinden daha fazla parasal değeri olan uyuşmazlıklara ise tüketici hakları mahkemesi bakmakla görevlendirilmiştir.
İskenderoğlu Hukuk Bürosu, Tüm Hakları Saklıdır.
